زنجیره اعتباری، نه فقط یک برات / بانک سینا چگونه معماری تامین مالی را بازنویسی می‌کند؟  

تیتر20 - زیرساخت‌های نوین تامین مالی در بانک سینا، از برات الکترونیکی زنجیره تولید تا پلتفرم‌های دیجیتال همچون «سیبانک»، نقشه یک جابه‌جایی آرام اما عمیق در مدل کسب‌وکار این بانک را نشان می‌دهد؛ جابه‌جایی از بانکداریِ ترازنامه‌محور به بانکداری داده‌محور و زنجیره‌محور.

این تحول استراتژیک، ریسک را در لایه‌های میانی زنجیره تولید پخش می‌کند، نقدینگی را هدفمند هدایت می‌کند و در عین حال، ابزارهای توسعه بازار و شاخص‌های کلیدی عملکرد بانک را بازتعریف می‌کند. 

همین تغییر الگو است که برات الکترونیکی را از یک «خدمت جدید» به «اهرم راهبردی» برای رشد غیرتورمی، تنوع‌بخشی به درآمدها و تعمیق نقش بانک سینا در شبکه تولید تبدیل می‌کند. 

برات الکترونیکی؛ جابه‌جایی مرکز ثقل ریسک 
صدور برات الکترونیکی زنجیره تولید توسط بانک سینا، آن هم به عنوان نخستین بانک خصوصی که اجرای عملیاتی این ابزار را آغاز کرده، نشانه تغییر مرکز ثقل ریسک از اعطای تسهیلات مستقیم به بنگاه، به مدیریت اعتبار در طول زنجیره تامین است. 

این ابزار، به جای تزریق یک‌جای منابع به حساب یک مشتری، اعتبار را در طول رابطه تامین‌کننده–تولیدکننده–توزیع‌کننده حرکت می‌دهد و امکان می‌دهد که هر حلقه، به پشتوانه اعتبار حلقه بعدی، معامله غیرنقدی انجام دهد و فشار نقدینگی خود را کاهش دهد. 

برات الکترونیکی در کنار اوراق گام، معماری تازه‌ای برای تامین مالی زنجیره تولید می‌سازد که در آن، تسویه‌ها لزوما مبتنی بر پول نقد نیست و ابزارهای اعتباریِ قابل رهگیری، نقش واسط را ایفا می‌کنند. 

در این معماری، بانک سینا از یک وام‌دهنده سنتی، به مدیر زیرساخت مبادلات اعتباری تبدیل می‌شود؛ یعنی نهادی که ریسک نکول، زمان‌بندی جریان‌های نقدی و رفتار اعتباری بنگاه‌ها را در سطح شبکه رصد می‌کند و بر اساس این داده‌ها، سیاست قیمت‌گذاری و تخصیص اعتبار خود را تنظیم می‌کند. 

برات الکترونیکی زنجیره تولید در عمل، فشار نقدینگی بنگاه‌های کوچک و متوسط را با تبدیل مطالبات تجاریِ معوق به ابزار قابل معامله و قابل استفاده در تسویه‌ها کاهش می‌دهد. 

معامله‌ای که پیش‌تر در قالب چک‌های کاغذی و روابط غیررسمی انجام می‌شد، اکنون به صورت دیجیتال، استاندارد و قابل نظارت در شبکه بانکی ثبت می‌شود؛ این یعنی کاهش ریسک اعتباری برای بانک، شفافیت بیشتر برای نهاد ناظر و قابلیت طراحی مدل‌های تحلیل ریسک مبتنی بر رفتار واقعی بنگاه‌ها.

 
پیوند زیرساخت فناورانه با استراتژی تامین مالی هوشمند و غیرتورمی
پیشگامی بانک سینا در برات الکترونیکی، بدون زیرساخت‌های پایدار و سامانه‌های امن، امکان‌پذیر نیست و درست در همین نقطه است که لایه فناورانه بانک، به لایه سیاست تامین مالی متصل می‌شود. 

گزارش‌ها نشان می‌دهد که بانک سینا سال‌ها است بر پایداری سیستم‌های بانکی، امنیت سامانه‌ها و توسعه زیرساخت‌های نوین تاکید کرده و از این منظر، در میان بانک‌های کشور در زمره بانک‌های پیشرو از نظر پایداری سیستم‌های عملیاتی قرار گرفته است. 

پلتفرم بانکداری دیجیتال «سیبانک»، به عنوان یک سوپر اپلیکیشن مالی، امکان افتتاح حساب غیرحضوری، درخواست تسهیلات، مدیریت تراکنش‌ها و سایر خدمات را بدون مراجعه به شعب فراهم کرده و لایه «رابط کاربرِ» تامین مالی را دیجیتال کرده است. 

هم‌زمان، اینترنت‌بانک، همراه‌بانک و سامانه‌های آنلاین بانک سینا، شبکه داده‌ای لازم برای رصد رفتار مشتریان، تحلیل جریان وجوه و طراحی محصولات متناسب با پروفایل ریسک و نیاز هر بخش از بازار را فراهم می‌کنند؛ این ساختار داده‌محور، پیش‌شرط حرکت به سوی تامین مالی هوشمند و غیرتورمی است که در اسناد و مواضع بانک نیز به آن اشاره شده است. 

انتصاب مدیران متخصص در حوزه فناوری اطلاعات و تقویت معاونت IT بانک سینا طی سال‌های اخیر، نشان می‌دهد که رهیافت بانک به ابزارهایی مانند برات الکترونیکی، یک تصمیم مقطعی نیست، بلکه بخشی از راهبرد بلندمدت برای تبدیل فناوری به هسته عملکرد اقتصادی بانک است.

 
همین پیوند میان زیرساخت دیجیتال، معماری امنیت و طراحی ابزار، به بانک امکان می‌دهد که هم ریسک عملیاتی را کاهش دهد و هم بستر لازم برای توسعه محصولات پیچیده‌تر همچون زنجیره تامین هوشمند، تحلیل رفتار زنجیره‌ای مشتریان و قیمت‌گذاری پویا را فراهم کند. 

تاثیر بر توسعه بازار و شاخص‌های کلیدی 
ورود بانک سینا به برات الکترونیکی زنجیره تولید را می‌توان نقطه آغاز فاز جدیدی از توسعه بازار دانست که در آن، معیار رشد تنها افزایش حجم تسهیلات نیست، بلکه عمق نفوذ بانک در شبکه تولید و تجارت، شاخص اصلی موفقیت محسوب می‌شود. 

هر چه تعداد بنگاه‌ها و زنجیره‌هایی که از این ابزار استفاده می‌کنند بیشتر شود، بانک سینا به صورت طبیعی به «بانک مرجع» زنجیره‌های تولیدی تبدیل می‌شود و سهم بالاتری از جریان‌های مالی بخش واقعی اقتصاد از کانال این بانک عبور می‌کند؛ این موضوع، هم درآمدهای کارمزدی غیرمشاع را تقویت می‌کند و هم کیفیت سبد اعتباری را ارتقا می‌دهد. 

از منظر شاخص‌های اقتصادی بانک، توسعه برات الکترونیکی و سایر ابزارهای زنجیره‌ای، نسبت درآمدهای کارمزدی به درآمدهای بهره‌ای را در مسیر تعادل قرار می‌دهد و اتکای بانک به رشد حجم ترازنامه برای افزایش سود را کاهش می‌دهد. 

همچنین، چون این ابزارها مبتنی بر معاملات واقعی، فاکتورهای ثبت‌شده و زنجیره‌های مشخص هستند، ریسک نکول و مطالبات غیرجاری در مقایسه با وام‌های سنتی کاهش می‌یابد و این کاهش ریسک اعتباری می‌تواند در نهایت، نسبت کفایت سرمایه و کیفیت دارایی‌های بانک را بهبود دهد. 

همسویی این حرکت با سیاست‌های بانک مرکزی در جهت تامین مالی غیرتورمی، پیامد دیگری نیز برای توسعه بازار دارد؛ بانک سینا می‌تواند از این همگرایی، برای دسترسی بهتر به خطوط اعتباری، مشارکت در طرح‌های ملی زنجیره تامین و تثبیت برند خود به عنوان «بانک همسو با سیاستگذار پولی»، بهره ببرد. 

به این ترتیب، زیرساخت‌های نوین تامین مالی، تنها یک ابزار داخلی نیستند، بلکه به اهرمی برای ارتقای جایگاه بانک در نقشه رقابتی شبکه بانکی و بهبود شاخص‌های اعتماد و جذب منابع تبدیل می‌شوند. 

 مسیر آینده زیرساخت‌های مالی سینا
برات الکترونیکی زنجیره تولید اگر در کنار دیگر پلتفرم‌های دیجیتال بانک سینا مانند سیبانک، «سیمارت» و «سیپات» دیده شود، تصویر یک اکوسیستم در حال شکل‌گیری را نشان می‌دهد که در آن، بانک در مقام پیونددهنده خدمات بانکی، سرمایه‌گذاری و پرداخت‌های هوشمند عمل می‌کند. 

این اکوسیستم، ظرفیت آن را دارد که زنجیره تولید را به باشگاه مشتریان، سامانه‌های تحلیلی و خدمات ارزش افزوده متصل کند و برای بنگاه‌ها، تجربه‌ای یکپارچه از دریافت اعتبار، مدیریت جریان نقد و استفاده از خدمات جانبی فراهم کند. 

در این چشم‌انداز، هر برات الکترونیکی فقط یک سند اعتباری نیست، بلکه داده‌ای زنده از رفتار زنجیره تولید است که در کنار داده‌های تراکنشی، رفتار پرداخت، استفاده از خدمات دیجیتال و تعامل با باشگاه مشتریان، تصویر چندبعدی از هر بنگاه و هر زنجیره به دست می‌دهد. 

بانک سینا اگر بتواند این داده‌ها را در قالب مدل‌های تحلیلی و سیستم‌های «هوش تجاری» به کار بگیرد، می‌تواند محصولات جدیدی مانند تامین مالی پویا، قیمت‌گذاری مبتنی بر ریسک زنجیره‌ای و حتی بازارگاه‌های دیجیتال B2B را توسعه دهد؛ مسیری که هم توسعه بازار را شتاب می‌دهد و هم شاخص‌های سودآوری پایدار و ریسک‌پذیری کنترل‌شده را به نفع بانک و بخش تولید بازتنظیم می‌کند.